Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Ιστορίες προδοσίας(part 2): Αλκιβιάδης

 


  Σε προηγούμενο άρθρο μας ήρθαμε σε επαφή με μια ιστορία προδοσίας με πρωταγωνιστή έναν Ρωμαίο, η οποία σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό βρίσκεται στην σφαίρα του μύθου, μαζί με τον όποιο ιστορικό πυρήνα της. Αυτή τη φορά θα μεταφερθούμε πίσω στα πάτρια εδάφη μας και θα ασχοληθούμε με μια προσωποκότητα πέρα για πέρα ιστορικά υπαρκτή που τόσο στην εποχή της όσο και σήμερα δίχαζε και εξακολουθεί να διχάζει τους συμπολίτες της ή τους μελετητές.
  Ο λόγος μας αφορά στον Αθηναίο Αλκιβιάδη, γιο του Κλινία και ανιψιό του Περικλή. Ο Αλκιβιάδης (450-404π.Χ.) υπήρξε σημαντικός πολιτικός και στρατιωτικός ηγέτης της Αθήνας. Ήταν ένας χαρισματικός άνθρωπος όσον αφορά τις επιδόσεις του και τις ικανότητές του στα στρατιωτικά, πολιτικά και αθλητικά θέματα, ενώ φαίνεται πως ήταν ιδιαίτερα όμορφος και ευείδης. Ως εκ τούτου είχε αποκτήσει φανατικούς οπαδούς και θαυμαστές. Θα λέγαμε πως ήταν ένας celebrity της εποχής που είχε συγκεντρώσει αρκετούς fans. Συγχρόνως, όμως, διέθετε και ορκισμένους εχθρούς και αντιπάλους. Ο λόγος φαίνεται να είναι ο χαρακτήρας του και συνολικά η συμπεριφορά του στην ιδιωτική του ζωή. Πολύ πιθανόν να ήταν ιδιαίτερα φιλήδονος και αρεσκόταν να κάνει μια πολύ ακόλαστη και πολυδάπανη προσωπική ζωή, να διασκεδάζει με τους φίλους του και με εταίρες, ενώ συμπεριφερόταν αλαζονικά. Σε κάθε περίπτωση η δημοτικότητά του, αρνητική ή θετική, ήταν στα ύψη, ειδικά αφότου κέρδισε 3 βραβεία στους Ολυμπιακούς Αγώνες.
O Σωκράτης διδάσκει τον Αλκιβιάδη

  Εκείνο, όμως, που αρχιχά μας ενδιαφέρει  περισσότερο στο πλαίσιο της πραγμάτευσής μας είναι η πολιτική/στρατιωτική του δραστηριότητα. Ο Αλκιβιάδης συνιστά μια ιστορική μορφή που, όπως και πολλές άλλες, συνδέεται με ένα ιστορικό γεγονός που συντάραξε ολόκληρη την Ελλάδα τα τελευταία τριάντα χρόνια του 5ου αι. π.Χ.: τον λεγόμενο Πελοποννησιακό Πόλεμο(431-404π.Χ.). Με λίγα λόγια o πόλεμος αυτός ήταν μια εμφύλια σύγκρουση με βασικούς πρωταγωνιστές τους Αθηναίους, τους Σπαρτιάτες και τους συμμάχους τους. Τι ρόλο διαδραμάτισε σε αυτόν τον πόλεμο ο Αλκιβιάδης και πως κατέληξε να γίνει προδότης της πόλης και της πατρίδας του;
  Για να δώσουμε απάντηση πρέπει να μεταφερθούμε στην Αθήνα του 415 π.Χ. Θεωρητικά έχει συμφωνηθεί από το 421 ειρήνη(η λεγόμενη Νικίειος Ειρήνη) και εκεχειρία ανάμεσα στις δύο αντιμαχόμενες πλευρές, η οποία ωστόσο παραβιάζεται εκατέρωθεν. Οι Αθηναίοι έχουν συλλάβει και αποφασίσει ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο και μεγαλειώδες σχέδιο υπό την σημαντκή  επιρροή του Αλκιβιάδη που ήταν οπαδός του αθηναϊκού ηγεμονισμού και ιμπεριαλισμού: την Σικελική εκστρατεία. Οι προετοιμασίες για την εκστρατεία έχουν ξεκινἠσει και ηγέτης της έχει οριστεί ο Αλκιβιάδης. Μόλις, όμως, ξεκινάει, ξεσπάει στην Αθήνα ένα φοβερό σκάνδαλο! Ερμαϊκές στήλες, στήλες δηλαδή του Ερμή που ήταν τοποθετημένες σε σταυροδρόμια ως οδοδείκτες ή αφιερώματα, βρίσκονται ακρωτηριασμένες. Πρόκειται για πρώτης τάξεως ιεροσυλἰα και φημολογείται πως την διέπραξε μια ομάδα μεθυσμένων νέων, οι οποίοι λοιδορούσαν και παρωδούσαν και τα Ελευσίνια Μυστήρια. Έτσι, το μυαλό πολλών πηγαίνει στο άτακτο παιδί της Αθήνας, τον Αλκιβιάδη. Θεωρείται ύποπτος και οι Αθηναίοι τον ανακαλούν από την εκστρατεία, για να δικαστεί.
Ερμαϊκή στήλη

  Εκείνος αντιλαμβανόμενος πως ήταν πολύ πιθανόν να καταδικαστεί σε θάνατο καταφέρνει να αποδράσει και καταφεύγει στην Σπάρτη, στον θανάσιμο εχθρό της Αθήνας εκείνη την εποχή, αναζητώντας άσυλο. Οι Λακεδαιμόνιοι τελικά τον δέχονται και του παρέχουν καταφύγιο, ενώ εκείνος υπηρετεί τον Σπαρτιάτη βασιλιά Άγη ως στρατιωτικός σύμβουλος παρέχοντας πληροφορίες, επιβλέποντας ή προτείνοντας επιχειρησιακά σχέδια εναντίον της Αθήνας.
Η πορεία του αθηναϊκού στόλου στη Σικελία

  Σύντομα, όμως, ξεσπάει ένα νέο σκάνδαλο. Ο Αλκιβιάδης φαίνεται πως συνάπτει ερωτική σχέση με την γυναίκα του Άγη, την Τιμαία. Όταν ξεσκεπάστηκε η σκανδαλώδης αυτή σχέση, όπως είναι αναμενόμενο, ο Αλκιβιάδης χάνει την εμπιστοσύνη των Σπαρτιατών, νοιώθει πως δεν είναι ασφαλής. Έτσι, αποφασίζει να διαφύγει και να στραφεί στην Περσία(412π.Χ.), μεγάλη δύναμη της εποχής, με την οποία στις αρχές του αιώνα είχαν συγκρουστεί οι Έλληνες. Ο Αλκιβιάδης κερδίζει την εμπιστοσύνη του σατράπη Τισσαφέρνη, ο οποίος παρέχει οικονομική στήριξη στις πελοποννησιακές δυνάμεις, και του παρέχει σημαντικές συμβουλές σχετικά με το πως πρέπει η Περσία να κινηθεί και να διαχειριστεί την υπόθεση του Πελοππονησιακού πολέμου. Απώτερος σκοπός του είναι να αποδυναμωθούν οι δυνάμεις των Αθηναίων και των Σπαρτιατών, ώστε στη συνέχεια να χρησιμοποιήσει την υποτιθέμενη επιρροή που είχε ο ίδιος στους Πέρσες, για να πετύχει την αποκατάστασή του και την ανάκλησή του στην Αθήνα.
  Τελικά μετά από μια αποτυχημένη προσπάθεια να γίνει δεκτή η επιστροφή του μέσα από δολοπλοκίες ,συνωμοσίες και την πραξικοπηματική επιβολή μιας ολιγαρχικής κυβέρνησης ένας Αθηναίος στρατιωτικός, ο Θρασύβουλος, πείθει τους Αθηναίους να ψηφίσουν την αποκατάσταση και ανάκληση του Αλκιβιάδη, διότι είχε δημιουργήσει τις εντυπώσεις στους Αθηναίους πως με την επιρροή που διέθετε στον Τισσαφέρνη θα μπορούσε να εξασφαλίσει για την Αθήνα την σύμπραξη και την υποστήριξη των Περσώνν. 
  Μετά από την ανάκλησή του συνέχισε τις στρατιωτικές και διπλωματικές του ενέργειες. Η τελευταία μάχη στην οποία παρείχε συμβουλές ήταν η ναυμαχία τους Αιγός ποταμούς, στην οποία οι Αθηναίοι ηττήθηκαν. Ύστερα από την ναυμαχία στους Αιγός ποταμούς βρήκε καταφύγιο στην Φρυγία, κοντά στον σατράπη Φαρνάβαζο.
Ο θάνατος του Αλκιβιάδη

  Όπως και στην περίπτωση του Κοριλανού, έτσι και στην περίπτωση του Αλκιβιάδη πολλές λεπτομέρειες και γεγονότα σχετικά με το τέλος και τον θάνατό του παραμένουν σκοτεινά και ασαφή, καθώς υπάρχουν αντικρουόμενες απόψεις και αναφορές.

Για να μη χάσεις την επόμενη ιστορία προδοσίας από τον αρχαίο κόσμο, ακολούθησε τώρα το @epi_pantos στο facebook/instagram!
  

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

«Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» της Άννας Κοντολέων: ο φόβος απέναντι στο καινούργιο, το διαφορετικό

  Αυτή η υπέροχη αίσθηση ζεστασιάς και ασφάλειας έχει ολοκληρωτικά χαθεί. Τώρα πια είμαι μόνος μου και μέσα σ’ αυτή τη μοναξιά δεν υπάρχει τίποτα και κανένας. Νιώθω κουρασμένος, εξαντλημένος, σαν να έχουν περάσει από πάνω μου εκατό χρόνια. Παντού γύρω μου σκοτάδι και σιωπή. Νιώθω άβολα. Φοβάμαι [1] .   Πόσο υγιές είναι για έναν έφηβο να αισθάνεται έτσι; Υπάρχει πιθανότητα να αισθανθεί όμορφα και σιγουριά για τον εαυτό του και το αύριο; Πώς; Ποιος θα τον βοηθήσει, αν δε μιλήσει και δεν   εξηγήσει πώς νιώθει;   Μπορεί να παραδεχτεί ότι αισθάνεται μόνος κι εγκαταλελειμμένος; Είναι σε θέση να ομολογήσει πως τα πάντα γύρω του αλλάζουν κι εκείνος χρειάζεται λίγο παραπάνω χρόνο για να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες; Ή κανείς δε θα τον προσέξει; Είναι δυνατόν να αφήσει πίσω του την παλιά του ζωή και να ξαναρχίσει απ’ το μηδέν;   Ο νους του Μάνθου ταλανίζεται από αρνητικές σκέψεις από τη στιγμή που οι γονείς του του ανακοινώνουν πως θα πρέπει να μετακομίσουν από ...

Άνθρωποι που άφησαν ιστορία: 7 σημεία για τον Ίωνα Δραγούμη

  ✔ Ο Ίωνας Δραγούμης(1878-1920) υπήρξε σημαντικός Έλληνας διπλωμάτης, πολιτικός και λογοτέχνης. ✔ Υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής των εθνικών υποθέσεων και πρωτοστάτης στην οργάνωση των ελληνικών ορθόδοξων κοινοτήτων στην περιοχή της Μακεδονίας κατά των Βουλγάρων Κομιτατζήδων  τη περίοδο του Μακεδονικού Αγώνα(1904-1908). ✔ Υπηρέτησε ως υποπρόξενος  ή πρόξενος σε διάφορες περιοχές(Μοναστήρι, Σέρρες, Αλεξάνδρεια και αλλού) προωθώντας τα ελληνικά συμφέροντα. ✔ Φοβόταν τον σλαβικό κίνδυνο και γι'αυτό υποστήριξε θερμώς τις ελληνικές αλυτρωτικές διεκδικήσεις στην περιοχή της Βόρειας Ελλάδας σε συνεργασία με τον γαμπρό του, Παύλο Μελά. ✔ Αρχικά ήταν οπαδός και υποστηρικτής του Ελευθέριου Βενιζέλου. Στη συνέχεια, όμως, στράφηκε εκαντίον του και εντάχθηκε στην αντιβενιζελική αντιπολίτευση, επειδή διέκρινε κατά τη γνώμη του στην άσκηση της πολιτικής του ενδείξεις εθνικής υποτέλειας και αυταρχισμού. Σχετκά με το όραμα του Βενιζέλου για ένταξη των ελληνικών πληθυσμών και ενσωμάτωση της...

Οι λέξεις έχουν την δική τους ιστορία: ελπίδα

    Όπως έχουμε ξαναεπισημάνει στο επί παντός blog, είναι πραγματικά τουλάχιστον συναρπαστικό να εξερευνά κανείς τις διαδρομές που μπορεί να έχει ακολουθήσει μια λέξη μέσα στο βάθος των αιώνων ή ψάχνοντας να ανακαλύπτει πως λέξεις από διάφορες σύγχρονες γλώσσες ανήκουν τελικά, αν τις εξετάσουμε προσεκτικά, στην ίδια γλωσσική οικογένεια.   Ελπίδα. Μια πολύ συνηθισμένη και συχνά χρησιμοποιούμενη λέξη του καθημερινού μας λόγου. Η λέξη με την σημερινή της μορφή σχηματίστηκε στα μεσαιωνικά ελληνικά και φυσικά προέρχεται από το αρχαιοελληνικό τριτόκλιτο ουσιαστικό ἐλπίς,-ίδος, ουσιαστικό που συναντάται ήδη στα ομηρικά κείμενα. Το ουσιαστικό ''ελπίδα'' ανάγεται στο ομηρικό ρήμα '' ἔλπομαι'' που σημαίνει ''ελπίζω, προσδοκώ'' και σε αυτό ενυπάρχει η ινδοευρωπαϊκή ρίζα  *wel- που σημαίνει ''θέλω''.   Από αυτήν την ινδοευρωπαϊκή ρίζα είναι που έχουν σχηματιστεί ένα σωρό λέξεις σε διάφορες σύγχρονες γλώσσες , οι οποίες φυσικά είναι...