Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Ελληνικές βρισιές: εσύ γνωρίζεις την ετυμολογία γνωστών μπινελικίων;

 

  Η αθυροστομία, η βωμολοχία, ο υβριστικό λόγος μιας γλώσσας, κοινώς τα βρισίδια ή τα μπινελίκια της, κατέχουν πολύ περισσότερες λειτουργίες από αυτές που νομίζουμε αν καθίσουμε και σκεφτούμε, χωρίς να περιοριζόμαστε μόνο στην προφορική και καθημερινή μας επικοινωνία. Η πιο εμφανής λειτουργία τους φυσικά είναι η έκφραση της συναισθηματικής φόρτισης του ομιλούντος(για παράδειγμα η βωμολοχία και οι ύβρεις μπορεί να προσδίδουν πιο επιθετικό ή προσβλητικό τόνο στην ομιλία κάποιου και να εκφράζουν θυμό, οργή, αγανάκτηση κ.α.). Στον χώρο του θεάτρου πάλι, στην κωμωδία και στον σύγχρονο είδος του stand-up comedy, συχνά χρησιμοποιούνται ως κωμικός παράγοντας, ως στοιχείο δηλαδή η χρήση του οποίου έχει ως σκοπό την πρόκληση γέλιου στο ακροατήριο.
  Η ανθρώπινη γλώσσα είναι ένα πολύπλοκο και πολυσύνθετο φαινόμενο με πολλές πτυχές που αξίζουν να τύχουν της προσοχής μας. Μετά, λοιπόν, από αυτές τις εισαγωγικές σκέψεις και παρατηρήσεις μου έχει το ενδιαφέρον του να δούμε την ετυμολογία μερικών εκ των πιο γνωστών και συχνά χρησιμοποιούμενων βρισιών της ελληνικής.

1. μαλάκας
  Η πιο διάσημη, εθνική θα έλεγα, βρισιά της ελληνικής. Σχηματίστηκε από την μεσαιωνική λέξη η μαλάκα(αποτελούσε είδος χλωρού τυριού), που με τη σειρά της είναι η ουσιαστικοποιημένη μορφή του επιθέτου μαλακός. 

2. καριόλα
  Η λέξη αυτή στην αρχική σημασία της δηλώνει το παλαιού τύπου μεγάλο ξύλινο κρεβάτι. Προέρχεται από το ιταλικό carriola, που σημαίνει το μικρό κρεβάτι, και ανάγεται στην λατινική λέξη carrus που σημαίνει άμαξα, κάρο.

3. κάργια
  Έστι αποκαλούμε την μοχθηρή, πανούργα ή ζηλιάρα γυναίκα, ενώ στην αρχική της σημασία δηλώνει την καλοιακούδα. Προέρχεται από την τουρκική λέξη karga, που σημαίνει κοράκι.

4. φλώρος
  Άλλη μια βρισία που στην αρχική της σημασία δηλώνει ένα ζώο και συγκεκριμένα ένα ωδικό πτηνό με μελωδικό κελάηδημα, λαμπερό ελαιοπράσινο φτέρωμα και με μεγάλες κίτρινες κηλίδες στις φτερούγες και στην ουρά. Ως προς τη ετυμολογία του προέρχεται από το αρχαιοελληνικό ουσιαστικό χλωρίων(γεν.-ωνος) που δήλωνε το ίδιο πτηνό.

5. πουτάνα
  Ποιος θα το περίμενε ότι η συγκεκριμένη βρισιά για να φτάσει στα ελληνικά έπρεπε να ταξιδέψει μέσα από πολλές γλώσσες πολλούς αιώνες! Προέρχεται από το ιταλικό puttana, το οποίο προέρχεται από το γαλλικό putain, ενώ αυτό με την σειρά του ανάγεται στο λατινικό επίθετο putidus(σημαίνει σάπιος, βδελυρός, αηδιαστικός) και το ρήμα puteo(σημαίνει είμαι σάπιος ή μολυσμένος).

Για να μη χάσεις το επόμενο post, ακολούθησε τώρα και εσύ το @epi_pantos στο facebook/instagram!

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

«Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» της Άννας Κοντολέων: ο φόβος απέναντι στο καινούργιο, το διαφορετικό

  Αυτή η υπέροχη αίσθηση ζεστασιάς και ασφάλειας έχει ολοκληρωτικά χαθεί. Τώρα πια είμαι μόνος μου και μέσα σ’ αυτή τη μοναξιά δεν υπάρχει τίποτα και κανένας. Νιώθω κουρασμένος, εξαντλημένος, σαν να έχουν περάσει από πάνω μου εκατό χρόνια. Παντού γύρω μου σκοτάδι και σιωπή. Νιώθω άβολα. Φοβάμαι [1] .   Πόσο υγιές είναι για έναν έφηβο να αισθάνεται έτσι; Υπάρχει πιθανότητα να αισθανθεί όμορφα και σιγουριά για τον εαυτό του και το αύριο; Πώς; Ποιος θα τον βοηθήσει, αν δε μιλήσει και δεν   εξηγήσει πώς νιώθει;   Μπορεί να παραδεχτεί ότι αισθάνεται μόνος κι εγκαταλελειμμένος; Είναι σε θέση να ομολογήσει πως τα πάντα γύρω του αλλάζουν κι εκείνος χρειάζεται λίγο παραπάνω χρόνο για να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες; Ή κανείς δε θα τον προσέξει; Είναι δυνατόν να αφήσει πίσω του την παλιά του ζωή και να ξαναρχίσει απ’ το μηδέν;   Ο νους του Μάνθου ταλανίζεται από αρνητικές σκέψεις από τη στιγμή που οι γονείς του του ανακοινώνουν πως θα πρέπει να μετακομίσουν από ...

Άνθρωποι που άφησαν ιστορία: 7 σημεία για τον Ίωνα Δραγούμη

  ✔ Ο Ίωνας Δραγούμης(1878-1920) υπήρξε σημαντικός Έλληνας διπλωμάτης, πολιτικός και λογοτέχνης. ✔ Υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής των εθνικών υποθέσεων και πρωτοστάτης στην οργάνωση των ελληνικών ορθόδοξων κοινοτήτων στην περιοχή της Μακεδονίας κατά των Βουλγάρων Κομιτατζήδων  τη περίοδο του Μακεδονικού Αγώνα(1904-1908). ✔ Υπηρέτησε ως υποπρόξενος  ή πρόξενος σε διάφορες περιοχές(Μοναστήρι, Σέρρες, Αλεξάνδρεια και αλλού) προωθώντας τα ελληνικά συμφέροντα. ✔ Φοβόταν τον σλαβικό κίνδυνο και γι'αυτό υποστήριξε θερμώς τις ελληνικές αλυτρωτικές διεκδικήσεις στην περιοχή της Βόρειας Ελλάδας σε συνεργασία με τον γαμπρό του, Παύλο Μελά. ✔ Αρχικά ήταν οπαδός και υποστηρικτής του Ελευθέριου Βενιζέλου. Στη συνέχεια, όμως, στράφηκε εκαντίον του και εντάχθηκε στην αντιβενιζελική αντιπολίτευση, επειδή διέκρινε κατά τη γνώμη του στην άσκηση της πολιτικής του ενδείξεις εθνικής υποτέλειας και αυταρχισμού. Σχετκά με το όραμα του Βενιζέλου για ένταξη των ελληνικών πληθυσμών και ενσωμάτωση της...

Οι λέξεις έχουν την δική τους ιστορία: σπέκουλα

    Πριν από λίγες ημέρες πυροδοτήθηκε θύελλα αντιδράσεων από τις δηλώσεις και τη στάση του ευρωβουλευτή της Ν.Δ. Στέλιου Κυμπουρόπουλου σε μια ψηφοφορία της Ευρωβουλής αναφορικά με το θέμα των αμβλώσεων. Μετά από την ταραχή που προκλήθηκε ο ίδιος σε δηλώσεις του επισήμανε ότι:  « Αυτή τη στιγμή μιλάμε για μία σπέκουλα η οποία ξεκίνησε από το ΣΥΡΙΖΑ. Ήταν ένα συνολικά ψήφισμα για τα δικαιώματα του παιδιού, αυτό ψηφίζαμε. Σέβομαι απόλυτα το δικαίωμα των γυναικών στην αυτοδιάθεση του σώματός τους ».   Η υπογραμμισμένη λέξη αποτελεί όρο του πολιτικού λεξιλογίου που αρκετά συχνά ακούμε ή διαβάζουμε ότι χρησιμοποιείται από πολιτικούς, αλλά μάλλον λόγω της ιδιαίτερης ετυμολογίας του ενδεχομένως να μη γνωρίζουμε τι σημαίνει ακριβώς,  με αποτέλεσμα να χάνουμε τον σημασιολογικό πυρήνα δηλώσεων διάφορων δημοσίων προσώπων, όπως εν προκειμένω του κύριου Κυμπουρόπουλου. Αρχικά ας αναφέρουμε την ετυμολογία της.   Η σπέκουλα παράγεται από το ρήμα σπεκουλάρω, το οποίο πρ...