Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Ελληνικές βρισιές: εσύ γνωρίζεις την ετυμολογία γνωστών μπινελικίων;

 

  Η αθυροστομία, η βωμολοχία, ο υβριστικό λόγος μιας γλώσσας, κοινώς τα βρισίδια ή τα μπινελίκια της, κατέχουν πολύ περισσότερες λειτουργίες από αυτές που νομίζουμε αν καθίσουμε και σκεφτούμε, χωρίς να περιοριζόμαστε μόνο στην προφορική και καθημερινή μας επικοινωνία. Η πιο εμφανής λειτουργία τους φυσικά είναι η έκφραση της συναισθηματικής φόρτισης του ομιλούντος(για παράδειγμα η βωμολοχία και οι ύβρεις μπορεί να προσδίδουν πιο επιθετικό ή προσβλητικό τόνο στην ομιλία κάποιου και να εκφράζουν θυμό, οργή, αγανάκτηση κ.α.). Στον χώρο του θεάτρου πάλι, στην κωμωδία και στον σύγχρονο είδος του stand-up comedy, συχνά χρησιμοποιούνται ως κωμικός παράγοντας, ως στοιχείο δηλαδή η χρήση του οποίου έχει ως σκοπό την πρόκληση γέλιου στο ακροατήριο.
  Η ανθρώπινη γλώσσα είναι ένα πολύπλοκο και πολυσύνθετο φαινόμενο με πολλές πτυχές που αξίζουν να τύχουν της προσοχής μας. Μετά, λοιπόν, από αυτές τις εισαγωγικές σκέψεις και παρατηρήσεις μου έχει το ενδιαφέρον του να δούμε την ετυμολογία μερικών εκ των πιο γνωστών και συχνά χρησιμοποιούμενων βρισιών της ελληνικής.

1. μαλάκας
  Η πιο διάσημη, εθνική θα έλεγα, βρισιά της ελληνικής. Σχηματίστηκε από την μεσαιωνική λέξη η μαλάκα(αποτελούσε είδος χλωρού τυριού), που με τη σειρά της είναι η ουσιαστικοποιημένη μορφή του επιθέτου μαλακός. 

2. καριόλα
  Η λέξη αυτή στην αρχική σημασία της δηλώνει το παλαιού τύπου μεγάλο ξύλινο κρεβάτι. Προέρχεται από το ιταλικό carriola, που σημαίνει το μικρό κρεβάτι, και ανάγεται στην λατινική λέξη carrus που σημαίνει άμαξα, κάρο.

3. κάργια
  Έστι αποκαλούμε την μοχθηρή, πανούργα ή ζηλιάρα γυναίκα, ενώ στην αρχική της σημασία δηλώνει την καλοιακούδα. Προέρχεται από την τουρκική λέξη karga, που σημαίνει κοράκι.

4. φλώρος
  Άλλη μια βρισία που στην αρχική της σημασία δηλώνει ένα ζώο και συγκεκριμένα ένα ωδικό πτηνό με μελωδικό κελάηδημα, λαμπερό ελαιοπράσινο φτέρωμα και με μεγάλες κίτρινες κηλίδες στις φτερούγες και στην ουρά. Ως προς τη ετυμολογία του προέρχεται από το αρχαιοελληνικό ουσιαστικό χλωρίων(γεν.-ωνος) που δήλωνε το ίδιο πτηνό.

5. πουτάνα
  Ποιος θα το περίμενε ότι η συγκεκριμένη βρισιά για να φτάσει στα ελληνικά έπρεπε να ταξιδέψει μέσα από πολλές γλώσσες πολλούς αιώνες! Προέρχεται από το ιταλικό puttana, το οποίο προέρχεται από το γαλλικό putain, ενώ αυτό με την σειρά του ανάγεται στο λατινικό επίθετο putidus(σημαίνει σάπιος, βδελυρός, αηδιαστικός) και το ρήμα puteo(σημαίνει είμαι σάπιος ή μολυσμένος).

Για να μη χάσεις το επόμενο post, ακολούθησε τώρα και εσύ το @epi_pantos στο facebook/instagram!

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

«Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» της Άννας Κοντολέων: ο φόβος απέναντι στο καινούργιο, το διαφορετικό

  Αυτή η υπέροχη αίσθηση ζεστασιάς και ασφάλειας έχει ολοκληρωτικά χαθεί. Τώρα πια είμαι μόνος μου και μέσα σ’ αυτή τη μοναξιά δεν υπάρχει τίποτα και κανένας. Νιώθω κουρασμένος, εξαντλημένος, σαν να έχουν περάσει από πάνω μου εκατό χρόνια. Παντού γύρω μου σκοτάδι και σιωπή. Νιώθω άβολα. Φοβάμαι [1] .   Πόσο υγιές είναι για έναν έφηβο να αισθάνεται έτσι; Υπάρχει πιθανότητα να αισθανθεί όμορφα και σιγουριά για τον εαυτό του και το αύριο; Πώς; Ποιος θα τον βοηθήσει, αν δε μιλήσει και δεν   εξηγήσει πώς νιώθει;   Μπορεί να παραδεχτεί ότι αισθάνεται μόνος κι εγκαταλελειμμένος; Είναι σε θέση να ομολογήσει πως τα πάντα γύρω του αλλάζουν κι εκείνος χρειάζεται λίγο παραπάνω χρόνο για να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες; Ή κανείς δε θα τον προσέξει; Είναι δυνατόν να αφήσει πίσω του την παλιά του ζωή και να ξαναρχίσει απ’ το μηδέν;   Ο νους του Μάνθου ταλανίζεται από αρνητικές σκέψεις από τη στιγμή που οι γονείς του του ανακοινώνουν πως θα πρέπει να μετακομίσουν από ...

«Ο ΠΕΜΠΤΟΣ ΙΕΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ» του Κωνσταντίνου Πέττα

  Περπατούσε και το μυαλό του ακόμη βρισκόταν μεταξύ του ιδεατού και του πραγματικού κόσμου. Δεν ήθελε απόψε να διυλίσει το γεγονός, ούτε να σκεφτεί ούτε να γυρέψει απαντήσεις στα ερωτηματικά του [1] .   Ο Μάρκος Αΐτης βρίσκεται ξαφνικά μπλεγμένος σε μια κατάσταση που τον ξεπερνά. Άρτι αφιχθείς στην Αθήνα από την επαρχία, ώστε να βρει σπίτι για να μείνει, με μια ιστορία του παρελθόντος να τον στοιχειώνει, το νέο αγόρι θα ζήσει μια περιπέτεια που θα του αλλάξει τη ζωή.   Ο νεαρός πρωταγωνιστής καταφτάνει στην πρωτεύουσα, έχοντας περάσει σε πανεπιστήμιο της Αθήνας, ώστε να αρχίσει τη φοιτητική του ζωή. Όμως ένα συμβάν που είχε συμβεί όσο ήταν στο σχολείο δεν τον αφήνει να ησυχάσει. Ο ξάδερφός του Μάρκου, ο Πέτρος, ο οποίος είναι ταυτόχρονα κι ο καλύτερος φίλος του, βρίσκεται μαζί του στην αχανή πόλη και συμπορεύονται στη νέα πραγματικότητα, ενωμένοι.   Με περίεργα παιχνίδια της μοίρας, το παρελθόν με το παρόν διαπλέκονται, μεγάλα συμφέροντα συναντούν μικρούς αλλά...

Θέατρο μέσω live streaming; COVID-19 accepted

Η νέα πραγματικότητα της υγειονομικής κρίσης του COVID-19 έχει αποδείξει πως οι άλλοτε παγιωμένες συνθήκες, όπως αυτή του «Πάω στο θέατρο», μπορούν να αλλάξουν υπόσταση, μέχρι   και να αντιστραφούν. Στην προκειμένη το θέατρο «έρχεται» σε μας. Από το lockdown του Μαρτίου του 2020 διακρίθηκε η τάση να ανεβαίνουν θεατρικές παραστάσεις online , ελεύθερα προσβάσιμες   σε όποιον επιθυμούσε να προσδώσει ένα χρώμα «κανονικότητας» στην τότε καθημερινότητά του. Οι πόρτες των θεατρικών σκηνών μπορεί λόγω των μέτρων πρόληψης να ήταν -και δυστυχώς τώρα να ξαναείναι- κλειστές, αλλά το θέατρο έχει πλέον μετουσιωθεί, ανοίγοντας ένα παράθυρο στο σπίτι του καθενός. Την τάση αυτή ενστερνίζεται και το Θέατρο Πορεία, καθώς την Κυριακή 8 Νοεμβρίου στις 21.00 οι θεατρόφιλοι θα έχουν την ευκαιρία να θεαθούν μέσω live streaming το “ This is NOT Romeo and Juliet ” σε σκηνοθεσία του Αργύρη Πανταζάρα. Η παράσταση ήταν αρχικά προγραμματισμένη να κάνει πρεμιέρα την περασμένη άνοιξη, αλλά λόγω των έκτακ...