Πως ένα άγαλμα της Μέδουσας έγινε σύμβολο της γυναικείας οργής κατά των σεξουαλικών επιθέσεων.

                   

   Η ελληνική κοινωνία έχει συγκλονιστεί τις μέρες που διανύουμε από το ντόμινο αποκαλύψεων που πυροδότησε η ομολογία της Σοφίας Μπεκατώρου και η καταγγελία της ότι δέχτηκε σεξουαλική κακοποίηση από υψηλόβαθμο στέλεχος της ιστιοπλοϊκής ομοσπονδίας. Ανάλογες  σφοδρές αντιδράσεις πυροδοτήθηκαν και προ  πενταετίας περίπου στην αμερικανική κοινωνία μετά τις αποκαλύψεις για τις παρενοχλήσεις και σεξουαλικές κακοποιήσεις του Χάρβει Γουάινσταιν εις βάρος ηθοποιών και παραγωγών, με αποτέλεσμα να συσταθεί ολόκληρο κίνημα ευαισθητοποίησης σε θέματα σεξουαλικών παρενοχλήσεων και κακοποιήσεων, το γνωστό κίνημα MeToo.

  Στο πλαίσιο αυτό πριν από 3 μήνες τοποθετήθηκε στην Νέα Υόρκη απέναντι από το δικαστήριο που καταδίκασε τον Γουάινσταιν το άγαλμα της φωτογραφίας, που μετατράπηκε σε σύμβολο της οργής αλλά και της νίκης των θυμάτων των σεξουαλικών επιθέσεων. Στο άγαλμα απεικόνίζεται το απεχθές τέρας της Μέδουσας  από τον γνωστό μύθο να κρατάει με το χέρι της το αποκεφαλίσμενο κεφάλι του ήρωα Περσέα.κ

Ο Περσέας με το κεφάλi της Μέδουσας, Benvenuto Cellini

  Καλλιτέχνης του αγάλματος είναι ο Αργεντίνος Luciano Garbati. Το όνομα του γλυπτού είναι ''Η Μέδουσα με το κεφάλι του Περσέα''(Medusa with the head of Perseus). Με το άγαλμα αυτό ο Garbati παρουσιάζει μια ανατρεπτική εκδοχή του αρχαίου μύθου.[1] Με βάση την πιο παγιωμένη μυθολογική εκδοχή  η Μέδουσα ήταν μια όμορφη ιέρεια της θεάς Αθηνάς, την οποία βίασε ο θεός Ποσειδώνας μέσα στον ναό της θεάς. Οργισμένη η θεά Αθηνά ξεσπάει την οργή της τιμωρώντας την ίδια την Μέδουσα μεταμορφώνοντάς την στο τέρας που είχε φίδια για μαλλιά και μεταμόρφωνε με το βλέμμα της κάθε άνδρα που την αντίκρυζε σε πέτρα. Τελικά είχε την γνωστή τραγική κατάληξη να την σκοτώσει ο Περσέας αποκεφαλίζοντάς την. 

  Αυτόν τον μύθο επεξεργάστηκε ο Garbati και αποφάσισε να πειραματιστεί αντιστρέφοντάς τον και επιλέγοντας την Μέδουσα να αποκεφαλίζει τελικά τον Περσέα, επιθυμώντας να αναδείξει την διάσταση της Μέδουσας ως γυναίκας και όχι ωε τέρατος. Βέβαια αξίζει να σημειώσουμε πως το άγαλμα αυτό δημιουργήθηκε μόλις το 2008, χωρίς να έχει κατά νου του ο Garbati το κίνημα MeToo, αλλά αντλώντας έμπνευση από το άγαλμα του 16ου αιώνα του Benvenuto Gellini ''O Περσέας με το κεφάλι της Μέδουσας''.

Η Μέδουσα του Caravaggio

  Η στόχευση του καλλιτέχνη και φυσικά η επιλογή να τοποθετηθεί το άγαλμα αυτό απέναντι από το Ποινικό Δικαστήριο της Νέας Υόρκης ευνόησε, ώστε το άγαλμα αυτό να μετατραπεί σε σύμβολο που εκπροσωπεί αφενός την οργή, αφετέρου την αίσθηση νίκης και δικαίωσης των θυμάτων σεξουαλικής βίας. Οι υπεύθυνοι του προγράμματος Art in the Parks, στο πλαίσιο του οποίου τοποθετήθηκε το συγκεκριμένο άγαλμα απέναντι από το δικαστήριο, σημειώνουν πως η επιλογή τους οφείλεται στο γεγονός πως αυτός ο μύθος επικοινωνεί την άποψη πως αν μια γυναίκα βιαστεί, η ευθύνη και το φταίξιμο είναι αποκλειστικά δικό της.

  Τέλος, πρέπει να αναφέρουμε πως υπήρξαν και φωνές που αντέδρασαν αρνητικά. Για παράδειγμα πολλοί επικριτές επισημαίνουν ως μειονέκτημα το ότι ο καλλιτέχνης είναι άνδρας ή θεωρούν αστοχία το ότι η Μέδουσα κρατάει το κεφάλι του Περσέα και όχι του Ποσειδώνα, εφόσον αυτός είναι ο βιαστής της.

Για να μη χάσεις την επόμενη δημοσίευση, ακολούθησε τώρα το @epi_pantos στο facebook/instagram.

---

[1] Σε αυτό το σημείο να αναφέρουμε πως ο ίδιος ο Garbati έχει δηλώσει πως πηγή του για το σχετικό μύθο και τις λεπτομέρειές του αποτέλεσε η εξιστόρηση της ιστορίας της Μέδουσας από λατινική πηγή και συγκεκριμένα το έπος ''Μεταμορφώσεις'' του Ρωμαίου ποιητή Οβίδιου.