Αφιέρωμα: 77 χρόνια από τον θάνατο του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη

   Σήμερα συμπληρώνονται 77 χρόνια από τον θάνατο του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη. Ο Ναπολέων Λαπαθιώτης είναι Νεοέλληνας ποιητής της περιόδου του μεσοπολέμου και ανήκει και αυτός στην χορεία των αυτόχειρων λογοτεχνών του τόπου μας. Γεννημένος στις 31 Οκτωβρίου του 1888, ο πατέρας του υπήρξε ανώτατος στρατιωτικός και η μητέρα του ήταν η Βασιλική Παπαδοπούλου, ανιψιά του Χαριλάου Τρικούπη. Υπήρξε ιδιαίτερα γλωσσομαθής. Το 1905 γράφτηκε στη Νομική Σχολή Αθηνών. Ολοκλήρωσε τις σπουδές του, ωστόσο δεν άσκησε ποτέ το επάγγελμα του δικηγόρου. Εμφανίζεται στον κόσμο των γραμμάτων επίσημα το ίδιο έτος με το ποίημα του «Έκσταση» στο περιοδικό «Νουμάς» σε ηλικία 17 ετών και υπήρξε 2 χρόνια αργότερα ιδρυτικό μέλος του περιοδικού «Ηγησώ». Είχε δημοσιογραφική και λογοτεχνική συνεργασία με αρκετά περιοδικά και εφημερίδες της εποχής του.

  Κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων υπηρέτησε ως έφεδρος ανθυπολοχαγός και το 1917 ως βενιζελικός συμμετείχε στο κίνημα της Εθνικής Άμυνα μαζί με τον πατέρα του. Λίγα χρόνια αργότερα μετά την έκρηξη της Οκτωβριανής Επανάστασης θα υιοθετήσει τον κομμουνισμό. Το 1937 πεθαίνει η μητέρα του και λίγα χρόνια αργότερα και ο πατέρας του. Οι θάνατοι τον γονιών του είχαν καταλυτική επίδραση στην ζωή του, καθώς δεν είχε υπάρξει ουσιαστικά οικονομικά ανεξάρτητος. Αντιμετώπιζε προβλήματα εξάρτησης με την ηρωίνη, ενώ τα βιοποριστικά προβλήματα που είχε σε συνδυασμό με τις κακουχίες της Κατοχής τον ανάγκαζαν να ξεπουλάει την πατρική του περιουσία. Στις 7 Ιανουαρίου του 1944 θα αυτοκτονήσει στο σπίτι του στα Εξάρχεια με το όπλο του πατέρα του.

                                                          Μοναξιά

                                      Εἶμαι μόνος. Βραδυάζει. Τί νὰ κάνω…

                                     Τὰ χέρια μου εἶναι τόσο ἀπελπισμένα!

                                     Τὰ χέρια μου εἶναι τόσο κουρασμένα!

                                     Τ᾿ ἀφήνω καὶ γλιστροῦν, ἀργὰ στὸ πιάνο…

 

                                      Παίζω στὴ τύχη κάτι ἀγαπημένο,

                                      κάτι παλιὸ καὶ γνώριμο καὶ πλάνο…

                                      Καὶ πάλι σταματῶ. Δὲν ἐπιμένω.

                                      Θὰ προτιμοῦσα μᾶλλον, νὰ πεθάνω…

  Ο Λαπαθιώτης ανήκει στην ποιητική γενιά του 1920. Στο ξεκίνημα της ποιητικής του δραστηριότητας εμφανίζει επιρροές από το ρεύμα του αισθητισμού και τον Όσκαρ Ουάιλντ. Είναι μια προσωπικότητα που τάραξε τους ρυθμούς της εποχής του τόσο με την εκκεντρική του εμφάνιση και τον αντισυμβατικό του χαρακτήρα όσο και με την δεδηλωμένη ομοφυλοφιλική ερωτική του ταυτότητα, η οποία αναδύεται και από την ποίηση του με τολμηρούς στίχους. 

                                     ΚΙ ΕΠΙΝΑ ΜΕΣ’ ΑΠ’ ΤΑ ΧΕΙΛΙΑ ΣΟΥ

                                      Κι οι μπερντέδες ήταν κόκκινοι,

                                      κι ήταν άσπρο το κρεβάτι,

                                      κι όλο θόλωνε, όλο μέλωνε

                                      το γλυκό γλυκό σου μάτι·

                                      Και τα χέρια σου πλεκόντουσαν

                                      στο κορμί μου γύρω γύρω,

                                      κι έπινα μέσ’ απ’ τα χείλια Σου,

                                      γλυκιάν άχνα σαν το μύρο·

 

                                      Και σταλάζανε απ’ τα χείλια σου

                                      γλυκά λόγια, σαν τα μύρα

                                      κι ήταν άσπρο το κρεβάτι μας

                                      κι οι μπερντέδες σαν πορφύρα…

 

                                      Έτσι αγάπη μου, σε χόρτασα

                                      κι έτσι τη γλυκάδα σου ήπια

                                      μέσα στ’ άνομα αγκαλιάσματα,

                                      στ’ άνομα τα καρδιοχτύπια,

 

                                      Κι απ’ το μέλι ποθοπλάνταζε

                                      το κορμί σου και το μάτι

                                      κι οι μπερντέδες ήταν κόκκινοι

                                      κι ήταν άσπρο το κρεβάτι…

  Η ποίηση του διακρίνεται για την λυρική του ευαισθησία και για να αγνά, πηγαία και αυθεντικά ανθρώπινα συναισθήματα που διοχετεύει ο ποιητής της. Διαβάζοντας ποιήματα του Λαπαθιώτη έρχεσαι σε επαφή με τα ειλικρινή συναισθήματα ενός ποιητή άλλοτε τρυφερού, άλλοτε πικραμένου. Έρωτας, χαρά, λύπη, απογοήτευση, νοσταλγία, θάνατος, μελαγχολία.

  Κλείνοντας θα παραθέσουμε ένα από τα πιο διάσημα ποιήματα του Λαπαθιώτη, το Ερωτικό. Το ποίημα αυτό διαθέτει ακροστιχίδα και σχηματίζει το όνομα Κώστας Γκίκας, που υπήρξε εραστής του ποιητή. Το ποίημα αυτό, όπως και άλλα του ποιητή, μπορείτε να τα αναζητήσετε μελοποιημένα στο youtube.

                                                       Ἐρωτικό

                                       Καημὸς ἀλήθεια νὰ περνῶ

                                       τοῦ ἔρωτα πάλι τὸ στενό,

                                       ὥσπου νὰ πέσει ἡ σκοτεινιὰ

                                       μιὰ μέρα τοῦ θανάτου…

 

                                       Στενὸ βαθὺ καὶ θλιβερό,

                                       ποῦ θὰ θυμᾶμαι γιὰ καιρό,

                                       – τί μοῦ στοιχίζει στὴν καρδιὰ

                                       τὸ ξαναπέρασμά του;

 

                                       Ἂς εἶναι, ὡστόσο, – τί ὠφελεῖ;

                                       Γυρεύω πάντα τὸ φιλί,

                                       στερνὸ φιλί, πρῶτο φιλὶ

                                       καὶ μὲ λαχτάρα πόση!

 

                                       Γυρεύω πάντα τὸ φιλὶ – ἂχ καρδιά μου!

                                       ποὺ μοῦ τὸ τάξανε πολλοί,

                                       κι ὅμως δὲν μπόρεσε κανεὶς

                                       ποτὲ νὰ μοῦ τὸ δώσει…

 

                                      Ἴσως μιὰ μέρα, ὅταν χαθῶ,

                                       γυρνώντας πάλι στὸ βυθὸ

                                       καὶ μὲ τὴ νύχτα μυστικά,

                                       γίνουμε πάλι ταίρι,

 

                                       αὐτὸ τὸ ἀνεύρετο φιλί,

                                       ποὺ τὸ λαχτάρησα πολύ,

                                       – σὰ μιὰ παλιά της ὀφειλὴ

                                       – νὰ μοῦ τὸ ξαναφέρει…

Για να μη χάσεις το επόμενο αφιέρωμα, ακολούθησε τώρα το @epi_pantos στο facebook/instagram