Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Οι λέξεις έχουν την δική τους ιστορία: μούντζα


 Η «μούντζα» ή αλλιώς το φάσκελο αποτελεί μια υβριστική-προσβλητική χειρονομία που εμείς οι Έλληνες δε διστάζουμε να τη χρησιμοποιούμε ουκ ολίγες φορές. Η χειρονομία αυτή συνίσταται στο άνοιγμα της παλάμης  και των δαχτύλων του ενός ή και των δύο χεριών και προβολή τους προς την κατεύθυνση αυτού στον οποίο απευθύνεται η προσβολή. Πώς, όμως, προέκυψε αυτή η αγαπημένη συνήθεια του ελληνικού λαού και σε ποιά εποχή ανάγεται;
  Η σημερινή λέξη «μούντζα» κατά την επικρατἐστερη θεωρία προέρχεται από την αντίστοιχη μεσαιωνική ελληνική λέξη «μούντζα» ή «μούτζα», η οποία με τη σειρά της σχηματίζεται από το επίθετο «μουντός». Η υβριστική, χλευαστική χρήση της σχετἰζεται με το έθιμο της δημόσιας διαπόμπευσης στο Βυζάντιο. Στα βυζαντινά χρόνια είχαν την συνήθεια, με σκοπό τον δημόσιο εξευτελισμό κάποιου,  να αλείφουν το πρόσωπο του ανθρώπου που διαπομπευόταν  με καπνιά ή άλλες ακαθαρσίες με ανοιχτές τις παλάμες τους και στη συνέχεια να τον περιφέρουν σε δημόσιους δρόμους. Στη συνέχεια επί Τουρκοκρατίας υπήρχε η συνήθεια σε ορισμένα μέρη να αφήνουν το αποτύπωμα ανοιχτής παλάμης αλειμμένης με καπνιά(πίσσα) στους τοίχους των οίκων ανοχής.
  Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, πως η συγκεκριμένη λέξη και η συνήθεια με την οποία είναι συνδεδεμένη αποτελούν πολιτισμική κληρονομιά του Βυζαντίου, η οποία μας παραδόθηκε και επιβίωσε μέχρι και σήμερα και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται, σαφώς κάπως παραλλαγμένη. Ας μην ξεχνάμε πως το παρελθόν δε μας μεταβιβἀζει μόνο λέξεις ή ιστορικά γεγονότα, αλλά και ήθη, έθιμα, πρακτικές και συνήθειες.

Remember to: follow in facebook/ instagram @epi_pantos.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

«Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» της Άννας Κοντολέων: ο φόβος απέναντι στο καινούργιο, το διαφορετικό

  Αυτή η υπέροχη αίσθηση ζεστασιάς και ασφάλειας έχει ολοκληρωτικά χαθεί. Τώρα πια είμαι μόνος μου και μέσα σ’ αυτή τη μοναξιά δεν υπάρχει τίποτα και κανένας. Νιώθω κουρασμένος, εξαντλημένος, σαν να έχουν περάσει από πάνω μου εκατό χρόνια. Παντού γύρω μου σκοτάδι και σιωπή. Νιώθω άβολα. Φοβάμαι [1] .   Πόσο υγιές είναι για έναν έφηβο να αισθάνεται έτσι; Υπάρχει πιθανότητα να αισθανθεί όμορφα και σιγουριά για τον εαυτό του και το αύριο; Πώς; Ποιος θα τον βοηθήσει, αν δε μιλήσει και δεν   εξηγήσει πώς νιώθει;   Μπορεί να παραδεχτεί ότι αισθάνεται μόνος κι εγκαταλελειμμένος; Είναι σε θέση να ομολογήσει πως τα πάντα γύρω του αλλάζουν κι εκείνος χρειάζεται λίγο παραπάνω χρόνο για να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες; Ή κανείς δε θα τον προσέξει; Είναι δυνατόν να αφήσει πίσω του την παλιά του ζωή και να ξαναρχίσει απ’ το μηδέν;   Ο νους του Μάνθου ταλανίζεται από αρνητικές σκέψεις από τη στιγμή που οι γονείς του του ανακοινώνουν πως θα πρέπει να μετακομίσουν από ...

«Ο ΠΕΜΠΤΟΣ ΙΕΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ» του Κωνσταντίνου Πέττα

  Περπατούσε και το μυαλό του ακόμη βρισκόταν μεταξύ του ιδεατού και του πραγματικού κόσμου. Δεν ήθελε απόψε να διυλίσει το γεγονός, ούτε να σκεφτεί ούτε να γυρέψει απαντήσεις στα ερωτηματικά του [1] .   Ο Μάρκος Αΐτης βρίσκεται ξαφνικά μπλεγμένος σε μια κατάσταση που τον ξεπερνά. Άρτι αφιχθείς στην Αθήνα από την επαρχία, ώστε να βρει σπίτι για να μείνει, με μια ιστορία του παρελθόντος να τον στοιχειώνει, το νέο αγόρι θα ζήσει μια περιπέτεια που θα του αλλάξει τη ζωή.   Ο νεαρός πρωταγωνιστής καταφτάνει στην πρωτεύουσα, έχοντας περάσει σε πανεπιστήμιο της Αθήνας, ώστε να αρχίσει τη φοιτητική του ζωή. Όμως ένα συμβάν που είχε συμβεί όσο ήταν στο σχολείο δεν τον αφήνει να ησυχάσει. Ο ξάδερφός του Μάρκου, ο Πέτρος, ο οποίος είναι ταυτόχρονα κι ο καλύτερος φίλος του, βρίσκεται μαζί του στην αχανή πόλη και συμπορεύονται στη νέα πραγματικότητα, ενωμένοι.   Με περίεργα παιχνίδια της μοίρας, το παρελθόν με το παρόν διαπλέκονται, μεγάλα συμφέροντα συναντούν μικρούς αλλά...

Θέατρο μέσω live streaming; COVID-19 accepted

Η νέα πραγματικότητα της υγειονομικής κρίσης του COVID-19 έχει αποδείξει πως οι άλλοτε παγιωμένες συνθήκες, όπως αυτή του «Πάω στο θέατρο», μπορούν να αλλάξουν υπόσταση, μέχρι   και να αντιστραφούν. Στην προκειμένη το θέατρο «έρχεται» σε μας. Από το lockdown του Μαρτίου του 2020 διακρίθηκε η τάση να ανεβαίνουν θεατρικές παραστάσεις online , ελεύθερα προσβάσιμες   σε όποιον επιθυμούσε να προσδώσει ένα χρώμα «κανονικότητας» στην τότε καθημερινότητά του. Οι πόρτες των θεατρικών σκηνών μπορεί λόγω των μέτρων πρόληψης να ήταν -και δυστυχώς τώρα να ξαναείναι- κλειστές, αλλά το θέατρο έχει πλέον μετουσιωθεί, ανοίγοντας ένα παράθυρο στο σπίτι του καθενός. Την τάση αυτή ενστερνίζεται και το Θέατρο Πορεία, καθώς την Κυριακή 8 Νοεμβρίου στις 21.00 οι θεατρόφιλοι θα έχουν την ευκαιρία να θεαθούν μέσω live streaming το “ This is NOT Romeo and Juliet ” σε σκηνοθεσία του Αργύρη Πανταζάρα. Η παράσταση ήταν αρχικά προγραμματισμένη να κάνει πρεμιέρα την περασμένη άνοιξη, αλλά λόγω των έκτακ...