Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Οι λέξεις έχουν την δική τους ιστορία: μούντζα


 Η «μούντζα» ή αλλιώς το φάσκελο αποτελεί μια υβριστική-προσβλητική χειρονομία που εμείς οι Έλληνες δε διστάζουμε να τη χρησιμοποιούμε ουκ ολίγες φορές. Η χειρονομία αυτή συνίσταται στο άνοιγμα της παλάμης  και των δαχτύλων του ενός ή και των δύο χεριών και προβολή τους προς την κατεύθυνση αυτού στον οποίο απευθύνεται η προσβολή. Πώς, όμως, προέκυψε αυτή η αγαπημένη συνήθεια του ελληνικού λαού και σε ποιά εποχή ανάγεται;
  Η σημερινή λέξη «μούντζα» κατά την επικρατἐστερη θεωρία προέρχεται από την αντίστοιχη μεσαιωνική ελληνική λέξη «μούντζα» ή «μούτζα», η οποία με τη σειρά της σχηματίζεται από το επίθετο «μουντός». Η υβριστική, χλευαστική χρήση της σχετἰζεται με το έθιμο της δημόσιας διαπόμπευσης στο Βυζάντιο. Στα βυζαντινά χρόνια είχαν την συνήθεια, με σκοπό τον δημόσιο εξευτελισμό κάποιου,  να αλείφουν το πρόσωπο του ανθρώπου που διαπομπευόταν  με καπνιά ή άλλες ακαθαρσίες με ανοιχτές τις παλάμες τους και στη συνέχεια να τον περιφέρουν σε δημόσιους δρόμους. Στη συνέχεια επί Τουρκοκρατίας υπήρχε η συνήθεια σε ορισμένα μέρη να αφήνουν το αποτύπωμα ανοιχτής παλάμης αλειμμένης με καπνιά(πίσσα) στους τοίχους των οίκων ανοχής.
  Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, πως η συγκεκριμένη λέξη και η συνήθεια με την οποία είναι συνδεδεμένη αποτελούν πολιτισμική κληρονομιά του Βυζαντίου, η οποία μας παραδόθηκε και επιβίωσε μέχρι και σήμερα και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται, σαφώς κάπως παραλλαγμένη. Ας μην ξεχνάμε πως το παρελθόν δε μας μεταβιβἀζει μόνο λέξεις ή ιστορικά γεγονότα, αλλά και ήθη, έθιμα, πρακτικές και συνήθειες.

Remember to: follow in facebook/ instagram @epi_pantos.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

«Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» της Άννας Κοντολέων: ο φόβος απέναντι στο καινούργιο, το διαφορετικό

  Αυτή η υπέροχη αίσθηση ζεστασιάς και ασφάλειας έχει ολοκληρωτικά χαθεί. Τώρα πια είμαι μόνος μου και μέσα σ’ αυτή τη μοναξιά δεν υπάρχει τίποτα και κανένας. Νιώθω κουρασμένος, εξαντλημένος, σαν να έχουν περάσει από πάνω μου εκατό χρόνια. Παντού γύρω μου σκοτάδι και σιωπή. Νιώθω άβολα. Φοβάμαι [1] .   Πόσο υγιές είναι για έναν έφηβο να αισθάνεται έτσι; Υπάρχει πιθανότητα να αισθανθεί όμορφα και σιγουριά για τον εαυτό του και το αύριο; Πώς; Ποιος θα τον βοηθήσει, αν δε μιλήσει και δεν   εξηγήσει πώς νιώθει;   Μπορεί να παραδεχτεί ότι αισθάνεται μόνος κι εγκαταλελειμμένος; Είναι σε θέση να ομολογήσει πως τα πάντα γύρω του αλλάζουν κι εκείνος χρειάζεται λίγο παραπάνω χρόνο για να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες; Ή κανείς δε θα τον προσέξει; Είναι δυνατόν να αφήσει πίσω του την παλιά του ζωή και να ξαναρχίσει απ’ το μηδέν;   Ο νους του Μάνθου ταλανίζεται από αρνητικές σκέψεις από τη στιγμή που οι γονείς του του ανακοινώνουν πως θα πρέπει να μετακομίσουν από ...

Άνθρωποι που άφησαν ιστορία: 7 σημεία για τον Ίωνα Δραγούμη

  ✔ Ο Ίωνας Δραγούμης(1878-1920) υπήρξε σημαντικός Έλληνας διπλωμάτης, πολιτικός και λογοτέχνης. ✔ Υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής των εθνικών υποθέσεων και πρωτοστάτης στην οργάνωση των ελληνικών ορθόδοξων κοινοτήτων στην περιοχή της Μακεδονίας κατά των Βουλγάρων Κομιτατζήδων  τη περίοδο του Μακεδονικού Αγώνα(1904-1908). ✔ Υπηρέτησε ως υποπρόξενος  ή πρόξενος σε διάφορες περιοχές(Μοναστήρι, Σέρρες, Αλεξάνδρεια και αλλού) προωθώντας τα ελληνικά συμφέροντα. ✔ Φοβόταν τον σλαβικό κίνδυνο και γι'αυτό υποστήριξε θερμώς τις ελληνικές αλυτρωτικές διεκδικήσεις στην περιοχή της Βόρειας Ελλάδας σε συνεργασία με τον γαμπρό του, Παύλο Μελά. ✔ Αρχικά ήταν οπαδός και υποστηρικτής του Ελευθέριου Βενιζέλου. Στη συνέχεια, όμως, στράφηκε εκαντίον του και εντάχθηκε στην αντιβενιζελική αντιπολίτευση, επειδή διέκρινε κατά τη γνώμη του στην άσκηση της πολιτικής του ενδείξεις εθνικής υποτέλειας και αυταρχισμού. Σχετκά με το όραμα του Βενιζέλου για ένταξη των ελληνικών πληθυσμών και ενσωμάτωση της...

Οι λέξεις έχουν την δική τους ιστορία: ελπίδα

    Όπως έχουμε ξαναεπισημάνει στο επί παντός blog, είναι πραγματικά τουλάχιστον συναρπαστικό να εξερευνά κανείς τις διαδρομές που μπορεί να έχει ακολουθήσει μια λέξη μέσα στο βάθος των αιώνων ή ψάχνοντας να ανακαλύπτει πως λέξεις από διάφορες σύγχρονες γλώσσες ανήκουν τελικά, αν τις εξετάσουμε προσεκτικά, στην ίδια γλωσσική οικογένεια.   Ελπίδα. Μια πολύ συνηθισμένη και συχνά χρησιμοποιούμενη λέξη του καθημερινού μας λόγου. Η λέξη με την σημερινή της μορφή σχηματίστηκε στα μεσαιωνικά ελληνικά και φυσικά προέρχεται από το αρχαιοελληνικό τριτόκλιτο ουσιαστικό ἐλπίς,-ίδος, ουσιαστικό που συναντάται ήδη στα ομηρικά κείμενα. Το ουσιαστικό ''ελπίδα'' ανάγεται στο ομηρικό ρήμα '' ἔλπομαι'' που σημαίνει ''ελπίζω, προσδοκώ'' και σε αυτό ενυπάρχει η ινδοευρωπαϊκή ρίζα  *wel- που σημαίνει ''θέλω''.   Από αυτήν την ινδοευρωπαϊκή ρίζα είναι που έχουν σχηματιστεί ένα σωρό λέξεις σε διάφορες σύγχρονες γλώσσες , οι οποίες φυσικά είναι...