Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Οι «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» του Πολυτεχνείου


   Η καθιέρωση επετείων και ημερών μνήμης γεγογότων τα οποία έχουν χαρακτεί στη συλλογική μνήμη και συνείδηση ενός λαού  εξ ορισμού επιτελούν μια πολύ συγκεκριμένη στόχευση. Διατήρω τις αμφιβολίες μου για το πόσο αυτή η στόχευση επιτυγχάνεται τη σημερινή εποχή(πόσο μάλλον τις μέρες της πανδημίας του covid- 19!). Ωστόσο, σκοπός αυτού του άρθρου δεν είναι να αναφερθεί στους λόγους καθιέρωσης επετειακών ημερών ούτε να επιχειρήσει μια επισκόπηση των γεγονότων του αιματηρού Δεκέμβρη του 1973. Αντί αυτών θα σταθώ σε μία λεπτομέρεια του συμβάντος που έχει καθιερωθεί να καλείται «Η εξέγερση του Πολυτεχνείου», στοιχείο ανεπαίσθητο που, όμως, έχει τη σημασία του.
  Αν κάποιος κάνει μια ταχεία αναζήτηση στο διαδίκτυο σχετικά με τα γεγονότα του Πολυτεχνείου, είναι πίθανον να εντοπίσει την εξής πληροφορία: οι φοιτητές που είχαν οχυρωθεί εντός της σχολής επί της οδού Πατησίων αυτοαποκαλούνταν« Ελεύθεροι Πολιορκημένοι». Μια λεπτομέρεια που δεν αξίζει μόνο κανείς να παρατηρήσει, αλλά να κάνει μια παύση και να στοχαστεί.
  Αν αυτή η πληροφορία πράγματι ισχύει, αν οι φοιτητές αυτοί είχαν υιοθετήσει αυτόν τον συλλογικό αυτοπροσδιορισμό, τότε έχουμε να κάνουμε με ένα από τα πιο τρανά παραδείγματα που επιβεβαιώνουν μια από τις πολλές πτυχές, όψεις και λειτουργίες του λογοτεχνικού φαινομένου. Φυσικά αυτό το οξύμωρο ονοματικό σύνολο(ελεύθεροι πολιορκημένοι) αποτελεί τον τίτλο ενός εκ των σημαντικότερων και εμβληματικότερων ποιημάτων της νεοελληνικής λογοτεχνικής παραγωγής το οποίο ανήκει στον λογοτέχνη(με όλη τη σημασία του όρου) Διονύσιο Σολώμό. Δεν είναι τυχαίο ότι οι φοιτητές του Πολυτεχνείου ενδέχεται να επέλεξαν να αποκαλούν τους εαυτούς τους έτσι. 
  Το γεγονός πως αυτοί οι άνθρωποι στη διάρκεια της ασφυκτικής και πιεστικής εμπείριας που βίωναν επέλεξαν να περιγράψουν, να προσδιορίσουν και να σημασιοδοτήσουν την κατάσταση στην οποία βρίσκονταν τοιουτοτρόπως, μέσω δηλαδή των υψηλὠν νοημάτων που απορρέουν από ένα ποίημα το οποίο αφορά στο ψυχικό σθνένος, την εσωτερική πνευματική και ηθική δὐναμη και ελευθερία ανθρώπων που υφίστανται ακραίες εξωτερικές φυσικές πιέσεις και δυσκολίες, αναδεικνύει την λογοτεχνία και εν προκειμένω την ποίηση αφενός ως παραμυθία, παρηγοριά, καταφύγιο στο οποίο αναζητάς εξύψωση του ηθικού σου, δύναμη, κουράγιο, αφετἐρου ως μηχανισμό μέσω του οποίου μπορείς στοχευμένα, καίρια, ενίοτε υπαινικτικά, να χαρακτηρίσεις μια κατάσταση ή ένα βίωμα και να περάσεις τα δικά σου μηνύματα. Μηνύματα που πρέπει να περιφρουρούμε και να φροντίζουμε οι νέες γενιές να έρχονται σε επαφή είτε μέσω της ιστορίας είτε μέσω της λογοτεχνίας.
  Κλείνοντας, θα ήθελα να παραθέσω ένα στίχο από το εν λόγω ποίημα, ο οποίος με την ισορροπημένη δομή και την μεταφορική εικονοποιία του αποδίδει άριστα την ουσία του ποιήματος και του αιματοβαμμένου Πολυτεχνείου:
               «Η δύναμή σου πέλαγο κι η θέλησή μου βράχος»

Remember to: follow in facebook/instagram @epi_pantos

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

«Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» της Άννας Κοντολέων: ο φόβος απέναντι στο καινούργιο, το διαφορετικό

  Αυτή η υπέροχη αίσθηση ζεστασιάς και ασφάλειας έχει ολοκληρωτικά χαθεί. Τώρα πια είμαι μόνος μου και μέσα σ’ αυτή τη μοναξιά δεν υπάρχει τίποτα και κανένας. Νιώθω κουρασμένος, εξαντλημένος, σαν να έχουν περάσει από πάνω μου εκατό χρόνια. Παντού γύρω μου σκοτάδι και σιωπή. Νιώθω άβολα. Φοβάμαι [1] .   Πόσο υγιές είναι για έναν έφηβο να αισθάνεται έτσι; Υπάρχει πιθανότητα να αισθανθεί όμορφα και σιγουριά για τον εαυτό του και το αύριο; Πώς; Ποιος θα τον βοηθήσει, αν δε μιλήσει και δεν   εξηγήσει πώς νιώθει;   Μπορεί να παραδεχτεί ότι αισθάνεται μόνος κι εγκαταλελειμμένος; Είναι σε θέση να ομολογήσει πως τα πάντα γύρω του αλλάζουν κι εκείνος χρειάζεται λίγο παραπάνω χρόνο για να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες; Ή κανείς δε θα τον προσέξει; Είναι δυνατόν να αφήσει πίσω του την παλιά του ζωή και να ξαναρχίσει απ’ το μηδέν;   Ο νους του Μάνθου ταλανίζεται από αρνητικές σκέψεις από τη στιγμή που οι γονείς του του ανακοινώνουν πως θα πρέπει να μετακομίσουν από ...

«Ο ΠΕΜΠΤΟΣ ΙΕΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ» του Κωνσταντίνου Πέττα

  Περπατούσε και το μυαλό του ακόμη βρισκόταν μεταξύ του ιδεατού και του πραγματικού κόσμου. Δεν ήθελε απόψε να διυλίσει το γεγονός, ούτε να σκεφτεί ούτε να γυρέψει απαντήσεις στα ερωτηματικά του [1] .   Ο Μάρκος Αΐτης βρίσκεται ξαφνικά μπλεγμένος σε μια κατάσταση που τον ξεπερνά. Άρτι αφιχθείς στην Αθήνα από την επαρχία, ώστε να βρει σπίτι για να μείνει, με μια ιστορία του παρελθόντος να τον στοιχειώνει, το νέο αγόρι θα ζήσει μια περιπέτεια που θα του αλλάξει τη ζωή.   Ο νεαρός πρωταγωνιστής καταφτάνει στην πρωτεύουσα, έχοντας περάσει σε πανεπιστήμιο της Αθήνας, ώστε να αρχίσει τη φοιτητική του ζωή. Όμως ένα συμβάν που είχε συμβεί όσο ήταν στο σχολείο δεν τον αφήνει να ησυχάσει. Ο ξάδερφός του Μάρκου, ο Πέτρος, ο οποίος είναι ταυτόχρονα κι ο καλύτερος φίλος του, βρίσκεται μαζί του στην αχανή πόλη και συμπορεύονται στη νέα πραγματικότητα, ενωμένοι.   Με περίεργα παιχνίδια της μοίρας, το παρελθόν με το παρόν διαπλέκονται, μεγάλα συμφέροντα συναντούν μικρούς αλλά...

Θέατρο μέσω live streaming; COVID-19 accepted

Η νέα πραγματικότητα της υγειονομικής κρίσης του COVID-19 έχει αποδείξει πως οι άλλοτε παγιωμένες συνθήκες, όπως αυτή του «Πάω στο θέατρο», μπορούν να αλλάξουν υπόσταση, μέχρι   και να αντιστραφούν. Στην προκειμένη το θέατρο «έρχεται» σε μας. Από το lockdown του Μαρτίου του 2020 διακρίθηκε η τάση να ανεβαίνουν θεατρικές παραστάσεις online , ελεύθερα προσβάσιμες   σε όποιον επιθυμούσε να προσδώσει ένα χρώμα «κανονικότητας» στην τότε καθημερινότητά του. Οι πόρτες των θεατρικών σκηνών μπορεί λόγω των μέτρων πρόληψης να ήταν -και δυστυχώς τώρα να ξαναείναι- κλειστές, αλλά το θέατρο έχει πλέον μετουσιωθεί, ανοίγοντας ένα παράθυρο στο σπίτι του καθενός. Την τάση αυτή ενστερνίζεται και το Θέατρο Πορεία, καθώς την Κυριακή 8 Νοεμβρίου στις 21.00 οι θεατρόφιλοι θα έχουν την ευκαιρία να θεαθούν μέσω live streaming το “ This is NOT Romeo and Juliet ” σε σκηνοθεσία του Αργύρη Πανταζάρα. Η παράσταση ήταν αρχικά προγραμματισμένη να κάνει πρεμιέρα την περασμένη άνοιξη, αλλά λόγω των έκτακ...