Οι λέξεις έχουν την δική τους ιστορία: φασισμός

 

Μια λέξη των καιρών μας, που χρησιμοποιείται συχνά και ενίοτε για να περιγράψει πράξεις ή συμπεριφορές που δεν ανταποκρίνονται στην σημασία του όρου, είναι η λέξη «φασισμός». Ιστορικά η λέξη παραπέμπει στην ιδεολογία και στο πολιτικό σύστημα εθνικιστικού και ολοκληρωτικού χαρακτήρα που εγκαθίδρυσε ο Μπενίτο Μουσολίνι στην Ιταλία το 1922 και διήρκεσε ως το 1943. Κατ’επέκταση δηλώνει οποιοδήποτε πολιτικό σύστημα κυρίαρχο στοιχείο του οποίου είναι η απόλυτη υποταγή των μαζών στον ηγέτη ή του ατόμου στον κρατικό μηχανισμό και περιλαμβάνει στοιχεία μιλιταρισμού, ρατσισμού, εθνικισμού κ.α. Ευρύτερα χρησιμοποιείται με την σημασία της αυθαιρεσίας και της καταπίεσης. Από ποιά λέξη, όμως, προέρχεται και ποια είναι η πορεία της μέσα στον χρόνο;

  Η λέξη «φασισμός» προέρχεται από την αντίστοιχη ιταλική λέξη «fascismo» που με τη σειρά της ανάγεται στην λατινική λέξη fascis. Στην αρχαία Ρώμη οι fasces ήταν δεσμίδες ράβδων που στο κέντρο τους έφεραν δεμένους πελέκεις και αποτελούσαν σύμβολο ρωμαϊκής δύναμης και ισχύος και συγκεκριμένα σύμβολο της ανώτερης εκτελεστικής εξουσίας. Δήλωναν δηλαδή αυτό που οι Ρωμαίοι εννοούσαν με τη λέξη imperium. Τις fasces κρατούσαν κάποιες ομάδες ανθρώπων, ένα είδος σωματοφυλακής, που προπορεύονταν των ανώτερων αρχόντων, όπως των βασιλέων και των υπάτων. Αυτοί, λοιπόν, οι άνθρωποι ή κατά τρόπο τινά σωματοφύλακες που προχωρούσαν μπροστά από τους ανώτερους άρχοντες ήταν οι ραβδούχοι(lictores) που έφεραν αυτές τις ράβδους(fasces).

  Πολλούς αιώνες αργότερα, το 1919 ο Μπενίτο Μουσολίνι αποφασίζει να υιοθετήσει το συγκεκριμένο έμβλημα και την ονομασία του ως σύμβολο του κόμματος που ίδρυσε, του Fasci de Combattimento, κατ’αναλογία με έναν κινηματικό οργανισμό που είχε ιδρυθεί το 1914 στο Μιλάνο και έφερε την ονομασία Fasci D'Azione Rivoluzionaria (Σύνδεσμοι Επαναστατικής Δράσης). Αποτυγχάνει να εισέλθει στο κοινοβούλιο και στις επόμενες εκλογές του 1921 μετονομάζει το κόμμα του σε Partito Nazionale Fascista PNF(Εθνικό Φασιστικό Κόμμα), οπότε και κερδίζει 37 βουλευτικές έδρες. H συνέχεια είναι γνωστή.

  Από αυτό το παράδειγμα διαπιστώνουμε πόσο ενδιαφέροντα είναι τα ταξίδια που ακολουθούν μερικές φορές οι λέξεις στο βάθος του χρόνου. Ένα αρχαίο σύμβολο ρωμαϊκής εξουσίας κατέληξε να αποτελέσει το σύμβολο ενός κόμματος στον 20^ο αιώνα, από το οποίο προέκυψε ένα ιδεολογικό και πολιτικό σύστημα. Ας έχουμε πάντα στο νου μας πως συχνά οι λέξεις έχουν την δική τους μοναδική ιστορία.

Follow in instagram @epi_pantos και facebook