Οι λέξεις έχουν την δική τους ιστορία: σπέκουλα

 

  Πριν από λίγες ημέρες πυροδοτήθηκε θύελλα αντιδράσεων από τις δηλώσεις και τη στάση του ευρωβουλευτή της Ν.Δ. Στέλιου Κυμπουρόπουλου σε μια ψηφοφορία της Ευρωβουλής αναφορικά με το θέμα των αμβλώσεων. Μετά από την ταραχή που προκλήθηκε ο ίδιος σε δηλώσεις του επισήμανε ότι: «Αυτή τη στιγμή μιλάμε για μία σπέκουλα η οποία ξεκίνησε από το ΣΥΡΙΖΑ. Ήταν ένα συνολικά ψήφισμα για τα δικαιώματα του παιδιού, αυτό ψηφίζαμε. Σέβομαι απόλυτα το δικαίωμα των γυναικών στην αυτοδιάθεση του σώματός τους».

  Η υπογραμμισμένη λέξη αποτελεί όρο του πολιτικού λεξιλογίου που αρκετά συχνά ακούμε ή διαβάζουμε ότι χρησιμοποιείται από πολιτικούς, αλλά μάλλον λόγω της ιδιαίτερης ετυμολογίας του ενδεχομένως να μη γνωρίζουμε τι σημαίνει ακριβώς,  με αποτέλεσμα να χάνουμε τον σημασιολογικό πυρήνα δηλώσεων διάφορων δημοσίων προσώπων, όπως εν προκειμένω του κύριου Κυμπουρόπουλου. Αρχικά ας αναφέρουμε την ετυμολογία της.

  Η σπέκουλα παράγεται από το ρήμα σπεκουλάρω, το οποίο προέρχεται από το ιταλικό «speculare» που σημαίνει «εξετάζω, παρατηρώ προσεκτικά». Αυτό με τη σειρά του ανάγεται στο αντίστοιχο λατινικό ρήμα «speculor», που προκύπτει από το ουσιαστικό «specula», που σημαίνει «σκοπιά, παρατηρητήριο, υψηλή θέση για παρατήρηση». Η specula φυσικά είναι ομόρριζη με το λατινικό ρήμα «spicio» ή «specio», από το οποίο προκύπτουν ένα σωρό λέξεις στις σύγχρονες ρομανικές γλώσσες όπως ο spectator(θεατής) ή το spectacle(θέαμα) στα αγγλικά, το expect(προσδοκώ) ή το spy(ο κατάσκοπος), ενώ στην ίδια ετυμολογική οικογένεια ανήκει και το γαλλικό spéculation, το αγγλικό speculation και το ρωσικό spekulatsija.

  Όπως διαπιστώνουμε, πυρήνας της ετυμολογικής ρίζας αυτής είναι η έννοια του «βλέπω, εξετάζω, παρατηρώ», όπως π.χ. στο αρχαιοελληνικό ρήμα θεῶμαι ή σκοπῶ. Έτσι, λοιπόν, στα νέα ελληνικά ο σπεκουλαδόρος είναι αυτός που κάνει σπέκουλα, δηλαδή ο καιροσκόπος, αυτός που περιμένει και εξετάζει την κατάλληλη ευκαιρία ή συγκυρία προκειμένου να την εκμεταλλευτεί και να επωφεληθεί, να αποκτήσει πολιτικό όφελος. Επομένως, στο πολιτικό λεξιλόγιο σπέκουλα είναι η καιροσκοπία. Αξίζει τέλος να αναφέρουμε πως η ελληνική λέξη ''σπέκουλα'' δεν είναι  η ίδια η λατινική λέξη με αλλαγή σημασίας, αλλά πρόκειται για νεότερο σχηματισμό της ελληνικής που προέκυψε από το ρήμα σπεκουλάρω.

  Για να μην χάσεις την επόμενη ετυμολογία του επί παντός blog, ακολούθησε και εσύ τώρα το @epi_pantos στο facebook/instagram.